{"id":7983,"date":"2021-04-08T08:55:00","date_gmt":"2021-04-08T06:55:00","guid":{"rendered":"http:\/\/ecn.kielce.pl\/?page_id=7983"},"modified":"2021-04-08T08:49:07","modified_gmt":"2021-04-08T06:49:07","slug":"dlaczego-oddychamy","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/ecn.kielce.pl\/index.php\/pl\/oferta\/ecn-on-line\/czlowiek-pod-lupa\/dlaczego-oddychamy\/","title":{"rendered":"Dlaczego oddychamy?"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Oddychamy przez ca\u0142e nasze \u017cycie &#8211; w czasie pracy, nauki, gdy uprawiamy sport, ale r\u00f3wnie\u017c podczas odpoczynku, czy wtedy, kiedy \u015bpimy.<\/strong> <!--more-->W przeciwie\u0144stwie do braku po\u017cywienia &#8211; bez kt\u00f3rego jeste\u015bmy w stanie wytrzyma\u0107 nawet miesi\u0105c, czy wody &#8211; kt\u00f3rej niedostatek jeste\u015bmy w stanie znie\u015b\u0107 przez kilka dni, to bez powietrza wytrzymamy jedynie kilka minut. A to dlatego, \u017ce nasz organizm nie m\u00f3g\u0142by uzyska\u0107 energii niezb\u0119dnej do spe\u0142nienia swoich wszystkich funkcji \u017cyciowych. A na czym dok\u0142adnie polega proces oddychania?<\/p>\n<p>Z ka\u017cdym wdechem powietrze dostaje si\u0119 poprzez nozdrza do jamy nosowej, kt\u00f3rej zadaniem jest ogrzanie go, nawil\u017cenie i oczyszczenie z py\u0142\u00f3w i kurzu. Stamt\u0105d trafia do gard\u0142a, czyli cz\u0119\u015bci wsp\u00f3lnej uk\u0142adu oddechowego i pokarmowego. Kolejnym odcinkiem jest krta\u0144, w kt\u00f3rej znajduj\u0105 si\u0119 struny g\u0142osowe &#8211; to dzi\u0119ki nim mo\u017cemy wydawa\u0107 d\u017awi\u0119ki. W momencie po\u0142ykania krta\u0144 jest przykrywana nag\u0142o\u015bni\u0105, aby nie dosta\u0142y si\u0119 do niej elementy pokarmu i nie dosz\u0142o do niebezpiecznego zakrztuszenia. Nast\u0119pnie powietrze przemieszcza si\u0119 do tchawicy, kt\u00f3ra najpierw rozwidla si\u0119 na dwa g\u0142\u00f3wne oskrzela &#8211; ka\u017cde z nich trafia do odpowiedniego p\u0142uca, a p\u00f3\u017aniej na oskrzeliki, kt\u00f3re zako\u0144czone s\u0105\u00a0 p\u0119cherzykami p\u0142ucnymi. Te mikroskopijne twory, w kt\u00f3rych zachodzi wymiana gazowa, wype\u0142niaj\u0105 ca\u0142\u0105 przestrze\u0144 p\u0142uc, kt\u00f3re swym wygl\u0105dem przypominaj\u0105 du\u017ce, g\u0105bczaste worki.<\/p>\n<p>Cz\u0142owiek, aby \u017cy\u0107, musi oddycha\u0107 &#8211; to ju\u017c wiemy. Z ka\u017cdym wdechem zwi\u0119ksza si\u0119 obj\u0119to\u015b\u0107 klatki piersiowej, a p\u0142uca wype\u0142niaj\u0105 si\u0119 powietrzem. W p\u0119cherzykach p\u0142ucnych zachodzi wymiana gazowa miedzy nimi a krwi\u0105, kt\u00f3ra przep\u0142ywa w oplataj\u0105cych je naczyniach krwiono\u015bnych. Powietrze oddaje do krwi tlen, kt\u00f3ry doprowadzany jest do wszystkich kom\u00f3rek cia\u0142a, a krew pozbywa si\u0119 zb\u0119dnego dwutlenku w\u0119gla, kt\u00f3ry jest usuwany z organizmu podczas wydechu.<\/p>\n<hr \/>\n<p><strong>A czy wiesz, \u017ce&#8230;<\/strong><\/p>\n<p>1. W p\u0142ucach doros\u0142ego cz\u0142owieka znajduje si\u0119 ponad 300 milion\u00f3w p\u0119cherzyk\u00f3w p\u0142ucnych. To wi\u0119cej ni\u017c wszystkich ludzi mieszkaj\u0105cych w Polsce, Rosji i Wielkiej Brytanii. Ich \u0142\u0105czna powierzchnia wynosi oko\u0142o 200 metr\u00f3w kwadratowych, to jest oko\u0142o 100 razy wi\u0119cej ni\u017c powierzchnia ludzkiego cia\u0142a.<\/p>\n<p>2. Czkawka jest wynikiem nag\u0142ego, niekontrolowanego skurczu przepony, czyli mi\u0119\u015bnia oddzielaj\u0105cego klatk\u0119 piersiow\u0105 od jamy brzusznej Powietrze wpada do p\u0142uc, a struny g\u0142osowe gwa\u0142townie zamykaj\u0105 si\u0119, wytwarzaj\u0105c ostry d\u017awi\u0119k.<\/p>\n<p>3. Ca\u0142kowita pojemno\u015b\u0107 p\u0142uc dochodzi do 5 litr\u00f3w i jest ona zale\u017cna od wieku, p\u0142ci, czy budowy cia\u0142a. Podczas oddechu pobieramy i wydalamy oko\u0142o 0,5 litra powietrza. Taka ilo\u015b\u0107 nazywamy obj\u0119to\u015bci\u0105 oddechow\u0105. Cz\u0119\u015b\u0107 powietrza zawsze pozostaje w p\u0142ucach i jest to tzw. obj\u0119to\u015b\u0107 zalegaj\u0105ca.<\/p>\n<p>4. P\u0142uca, mimo \u017ce parzyste, to nie s\u0105 identyczne. Prawe p\u0142uco ma dwa trzy p\u0142aty, a lewe dwa. Musi by\u0107 ono mniejsze, gdy\u017c pod nim znajduje si\u0119 nasze serce.<\/p>\n<p>5. W czasie wdechu nasza klatka piersiowa powi\u0119ksza si\u0119, a podczas wydechu &#8211; opada. R\u00f3\u017cnica ta nie jest wbrew pozorom wynikiem nape\u0142niania i usuwania powietrza z p\u0142uc. W czasie wdechu przepona przesuwa si\u0119 w d\u00f3\u0142, zwi\u0119kszaj\u0105c tym samym obj\u0119to\u015b\u0107 tej klatki piersiowej. P\u0142uca w\u00f3wczas wype\u0142niaj\u0105 si\u0119 powietrzem. Wydech jest aktem biernym. Nast\u0119puje rozlu\u017anienie mi\u0119\u015bni i powr\u00f3t klatki piersiowej do pierwotnej obj\u0119to\u015bci.<\/p>\n<hr \/>\n<p><strong>\u0179r\u00f3d\u0142o:<\/strong><\/p>\n<p>https:\/\/epodreczniki.pl\/a\/jak-oddychamy\/D1GHkgSmK<\/p>\n<p>Cichy D., \u017beber-Dzikowska I., \u00a0Biologia kl. II gimnazjum, Wydawnictwo \u201eDebit\u201d, Bielsko-Bia\u0142a 2000<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Oddychamy przez ca\u0142e nasze \u017cycie &#8211; w czasie pracy, nauki, gdy uprawiamy sport, ale r\u00f3wnie\u017c podczas odpoczynku, czy wtedy, kiedy \u015bpimy.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":7985,"parent":7975,"menu_order":1,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"pt_oferta.php","meta":{"_links_to":"","_links_to_target":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ecn.kielce.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/7983"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ecn.kielce.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/ecn.kielce.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ecn.kielce.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ecn.kielce.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7983"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/ecn.kielce.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/7983\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7987,"href":"https:\/\/ecn.kielce.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/7983\/revisions\/7987"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ecn.kielce.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/7975"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ecn.kielce.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7985"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ecn.kielce.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7983"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}